Theo Live Science, giới chức Hy Lạp đã quyết định gia hạn thêm 5 năm để các nhà thám hiểm quốc tế tiếp tục tìm kiếm phần còn lại của con tàu đắm 2.085 năm tuổi Antikythera.

Người thợ lặn tìm thấy ngọn giáo dài 2m, có thể là của một bức tượng nào đó. (Ảnh: Live Science)

Con tàu được đặt tên theo vùng biển nơi nó gặp nạn vào khoảng năm 70-60 trước Công nguyên, khi đang di chuyển cùng với vô số châu báu và hàng hoá về hướng tây, từ thành Minor của châu Á, đến Rome.

Trong giai đoạn I của dự án Trở lại Antikythera (kết thúc tháng 10/2014), các nhà thám hiểm dưới đại dương đã tìm thấy nhiều bộ bát đĩa, mỏ neo chính, một ngọn giáo bằng đồng khổng lồ có thể là một phần của bức tượng chiến binh hoặc nữ thần Athena, cùng nhiều vật quý giá khác.

Nhờ chính phủ cho phép kéo dài dự án, các nhà nghiên cứu sẽ tập trung tại các điểm đã khảo cứu trước đây để tìm kiếm các vật dụng bằng gốm và kim loại. Họ hy vọng sẽ hoàn tất bản đồ chi tiết của con tàu đắm và trục vớt được kho báu quý giá từ con tàu.

Để chuẩn bị cho giai đoạn hai bắt đầu cuối mùa hè này, các nhà khoa học đã thả thiết bị di chuyển dưới nước tự động (AUV) để khảo sát con tàu trong 10 ngày. Mới đây, AUV và thiết bị phát hiện kim loại đã xác định vị trí của nhiều mảnh vật dụng có đồng, chì và sắt. AUV cũng đã tiếp cận với các hiện vật, chụp ảnh và thu thập dữ liệu không gian, bao gồm cả thông tin về mối liên hệ giữa các hiện vật. Trong vòng 5 năm tới, các nhà khoa học sẽ khai quật từng phần của con tàu đắm Antikythera.

Phát lộ kho báu

Con tàu Antikythera được ngư dân đảo Symi, Hy Lạp tìm thấy cách đây hơn một thế kỷ trong khi đang đánh bắt bọt biển ngoài khơi Antikythera, cù lao nhỏ thuộc Hy Lạp có dân số 45 người.

Khi lặn xuống biển, người ta vô tình phát hiện mảnh vỡ của con tàu. Người thợ lặn vớt lên cánh tay của một bức tượng đồng từ độ sâu 40-50m dưới đáy biển.

Với sự trợ giúp của Bộ Giáo dục và hải quân Hy Lạp, những người tìm bọt biển đã phát hiện nhiều bức tượng cổ, bao gồm tượng anh hùng Ulysses, Diomedes cưỡi ngựa, thần Hermes, thần Apollo, và nhiều vị thần khác.

Trong khi phân tích những cổ vật này, bộ trưởng Giáo dục lúc đó, ông Spyridon Stais đã khám phá ra một thiết bị gọi là Cỗ máy Antikythera, thực chất là một đồng hồ thiên văn, được coi là máy tính analog cổ xưa nhất Trái Đất.

Máy tính cổ xưa nhất Trái Đất. (Ảnh: Live Science)

Thiết bị này trông giống một chiếc đồng hồ, nhưng thay vì kim giờ và kim phút, các kim và núm của nó chỉ chu kỳ quay của các hành tinh, ngày tháng và thời điểm nhật thực, nguyệt thực.

Nó theo dõi hành trình của Mặt Trời, Mặt Trăng và các hành tinh với một sự chính xác đáng kinh ngạc. Một nhà văn Thụy Sĩ từng nói rằng nó thuộc về người ngoài Trái Đất. Số kho báu và cổ vật này đang được lưu giữ tại Bảo tàng khảo cổ học ở Athens.

Cuộc thám hiểm tàu Antikythera bắt đầu từ năm 2012, do Trung tâm nghiên cứu Di tích dưới nước của Hy Lạp hợp tác với Viện Đại dương học Woods Hole ở Massachusetts, Mỹ. Hai cơ quan này sẽ tiếp tục cộng tác trong giai đoạn hai với sự trợ giúp của “Exosuit” - thiết bị lặn do viện Woods Hole cung cấp. Các nhà khoa học miêu tả nó như là bộ giáp của Iron Man (Người sắt) để phục vụ khoa học dưới nước.

Kết thúc giai đoạn I, các nhà khoa học đã dựng được bản đồ 3D khu vực đáy biển và con tàu. Họ cũng đưa những khu vực có nhiều kim loại sắt vào dữ liệu. Dữ liệu này được đưa vào hệ thống thông tin địa lý GIS, hệt thống này bao gồm cả dữ liệu về địa lý khu vực kể từ năm 1900.

Các nhà nghiên cứu tìm thấy hai khu vực tách biệt cách nhau khoảng 100m, điều này có nghĩa là con tàu đã bị vỡ làm đôi khi đâm vào đá ngầm hoặc có hai con tàu chịu chung số phận.

“Các bằng chứng cho thấy đây là con tàu đắm từ thời cổ đại lớn nhất được tìm thấy,” Brendan Foley, nhà khảo cổ học đại dương của Viện Woods Hole cho biết. “Nó thực sự là Titanic của thời cổ đại.”

Cuộc thám hiểm đã phát hiện một số lượng lớn cổ vật quý giá. “Con tàu đắm Antikythera giúp chúng ta nhận thấy sự đa dạng trong số hàng hóa mà nó vận chuyển,” bà Aggeliki Simosi, giám đốc trung tâm nghiên cứu Di tích dưới nước của Hy Lạp cho biết.

“Con tàu chìm này thực sự là một bảo tàng nổi,” bà nói. Việc phát hiện ra con tàu khẳng định sự tồn tại của lộ trình buôn bán đồ vật quý giữa các quốc gia phía đông Địa Trung Hải.

Các nhà thám hiểm dung máy dò kim loại để tìm châu báu trong con tàu đắm. (Ảnh: Live Science)

Trưởng nhóm khảo cổ Diana Gergova nói với AFP hôm 8/11: “Chúng tôi tìm thấy một thùng gỗ tại tầng trên khu mộ táng của người Thracian, chứa các lễ vật tinh xảo được phủ trong vải vàng”.

Một món đồ trang sức hình đầu ngựa được khai quật

Các đồ vật được tìm thấy gần ngôi làng Sveshtari bao gồm một mũ miện bằng vàng được chạm trổ hình đầu sư tử và các động vật khác, vòng đeo tay, nhẫn và đồ trang sức khác.

Kho báu này nhiều khả năng thuộc về bộ lạc Getes của người Tharcian. Đây là bộ lạc bí ẩn có nhiều thợ kim hoàn khéo léo từng chiếm cứ vùng đất trải rộng từ khu vực Caucasus đến tây nam châu Âu.

Người Getes sinh sống tại khu vực từ thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên đến thế kỷ thứ ba sau Công nguyên. Một ngôi mộ của bộ lạc được khám phá vào năm 1982 ở Sveshtari đã được UNESCO xếp hạng di sản thế giới.

Trong lần khai quật vào năm 1992 đến 1996, nhóm của bà Gergova từng khám phá ra một ngôi mộ có các cột trụ kiểu Doric, một bộ xương ngựa và một cái cây được chôn kèm theo lễ an táng của người Getes.

Đất nước Bulgaria ngày nay được xem là cái nôi của nền văn minh Thracian, vốn tồn tại từ thiên niên kỷ thứ bốn trước Công nguyên đến thế kỷ thứ ba sau Công nguyên.

Một chiếc nhẫn trong kho báu được phát hiện tại Áo.

Bộ phụ trách đồ cổ quốc gia Áo cho biết kho báu gồm hơn 200 chiếc nhẫn, trâm, dây lưng, đĩa bạc mạ vàng, những đồ quý giá khác được đính ngọc trai, san hô hóa thạch cùng các món đồ trang trí khác. Những đồ vật này có từ khoảng 650 năm trước và hiện đang được xác định giá trị và nguồn gốc.

“Chuyện cổ tích vẫn còn tồn tại!”, cơ quan đồ cổ quốc gia Áo ra tuyên bố về kho báu được tìm thấy.

“Một cá nhân đã tìm thấy kho báu quý giá trong vườn.” Và đây là “một trong những phát hiện quan trọng nhất về kho báu thời trung cổ ở Áo”.

Được biết, người đàn ông trên đã phát hiện ra kho báu nhiều năm trước khi đào vườn nhà mình để mở rộng một chiếc ao nhỏ. Tạp chí Profil xác định người đàn ông là Andreas K. ở Wiener Neustadt, nam Vienna.

Chiếc trâm trong kho báu.

Khi phát hiện được những đồ trang trí vào năm 2007, Andreas K. đã không khai báo với giới chức trách cho đến khi phát hiện thêm được nhiều đồ nữa dính đầy đất trong chiếc hộp ở tầng hầm khi đang gói đồ để bán nhà hai năm trước.

Mới đầu người đàn ông này đăng tải các bức ảnh về món đồ tìm thấy lên mạng và khi các nhà sưu tầm đánh giá chúng có thể là những món đồ quý giá, ông mới mang chúng tới cho các nhà chức trách kiểm định. Tờ tạp chí cho biết người phát hiện ra kho báu trên không muốn bán nó để lấy tiền mà đang xem xét cho một trong các viện bảo tàng của Áo mượn.

Theo các nhà khảo cổ, những đồ vật này, được tìm thấy trong các cuộc khai quật thường kỳ, bắt đầu từ tháng 11 năm nay, liên quan đến thế kỷ thứ 7, thuộc sở hữu của các nhà quý tộc vương quốc Mercia, tồn tại ở vùng Staffordshire vào thời điểm này. Kho báu cũng liên quan đến thời kỳ mà người Anglo-Saxon bắt đầu tiếp nhận Kitô giáo.

Các nhà khảo cổ cho biết những đồ vật mới được khai quật có hình dạng giống với những chi tiết trong Kho báu Staffordshire được phát hiện từ năm 2009 bởi một nhà khảo cổ nghiệp dư trên một cánh đồng gần làng Hammerwich, cạnh thành phố Lichfield thuộc quận Staffordshire, miền Trung nước Anh.

Các hiện vật bằng vàng của Kho báu Staffordshire được phát hiện từ năm 2009

Các nhà khảo cổ giả thiết rằng có thể đây là một phần của kho báu được tìm thấy ba năm về trước.

Đặc biệt, trong số những chi tiết tìm được có một mảnh của chiếc mũ giáp, phần bảo vệ má của binh sỹ, chính là phần còn thiếu của chiếc mũ giáp được khai quật từ năm 2009.

Ngoài ra, còn có những đồ trang trí vũ khí được chế tác bằng kim hoàn với hình dạng cây thánh giá và loài chim ăn thịt, theo giả định của các nhà khoa học là giống con chim đại bàng.

Các nhà nghiên cứu giả thiết rằng cây thánh giá gắn viên ngọc quý dùng để trang trí vỏ thanh kiếm. Chim đại bàng là một biểu tượng của sức mạnh và lòng can đảm của người Anglo-Saxon, những người quý tộc muốn trang trí biểu tượng này lên đồ binh giáp của mình.

Theo các nhà khảo cổ, chiếc mũ giáp bị vỡ ra thành từng mảnh, có thể là một phần chiến lợi phẩm của người Anglo-Saxon thu được trên chiến trường của kẻ thù bị thất trận.

Kho báu Staffordshire có 1.500 đồ vật, gồm vũ khí, đồ trang sức, bát đĩa, với tổng cộng khoảng 2,5kg bạc và gần 5kg vàng. Kho báu này đã giúp cho các bảo tàng ở hai thành phố ở miền Trung nước Anh là Birmingham và Stoke-on-Trent, nơi kho báu được cất giữ luân phiên, thu được 3,285 triệu bảng Anh.

Ngoài ra, Kho báu Staffordshire còn được trưng bày ở các bảo tàng của các thành phố và quốc gia khác, trong đó có Mỹ.