Một con cầy vằn vừa tới Việt Nam. (Ảnh do CPCP cung cấp).

Hai con cầy vằn (Chrotogale owstoni) là con cháu của 6 con cầy vằn trước đây ở Việt Nam gửi đi Anh năm 2004 để tránh nguy cơ bệnh dịch trong khuôn khổ Chương trình mượn giống sinh sản bảo tồn loài cầy vằn. Chúng trở lại Việt Nam đúng 30 Tết để tiếp tục phối giống vào mùa xuân này.

Chương trình thực hiện giữa Chương trình bảo tồn thú ăn thịt và tê tê, vườn quốc gia Cúc Phương và các vườn thú của Anh nhằm thiết lập quần thể cầy vằn có nguồn gene khoẻ mạnh trong điều kiện nuôi nhốt, nâng cao nhận thức toàn cầu về bảo vệ loài cầy vằn nói riêng và các loài thú ăn thịt nhỏ ở Việt Nam nói chung. Đồng thời hoạt động này cũng cải thiện công tác quản lý và nhân giống cầy vằn, đây sẽ là kỹ năng nhằm trợ giúp các hoạt động bảo tồn ngoại vi đối với các loài thú ăn thịt nhỏ qúy hiếm khác.

Theo thông báo của CPCP, hai con cầy vằn sinh ra ở Anh quốc sau khi vượt 9.000 km về Việt Nam sẽ được chăm sóc tỷ mỷ và cách ly trong 30 ngày trước khi cho phối giống.

Anh Trần Quang Phương, Quản lý Chương trình bảo tồn thú ăn thịt và tê tê nói: “Việc chuyển giao thành công hai cày vằn từ Anh về Việt Nam sẽ cải thiện đáng kể tính đa dạng nguồn gene để đáp ứng tốt công tác nhân nuôi sinh sản loài động vật quý hiếm tại Cúc Phương và cũng là tiềm năng quý báu cho những hoạt động tái thả lại tự nhiên trong tương lai“.

Theo đánh giá của các tổ chức bảo tồn, tại Việt Nam, mức độ buôn bán trái phép các loài động vật hoang dã nói chung và các loài thú ăn thịt nhỏ nói riêng ngày càng gia tăng do nhu cầu sử dụng tăng.

CPCP là nơi cứu hộ thành công tê tê đầu tiên. Hiện chương trình đang chăm sóc hơn 30 con đều là các loài quý hiếm như mèo rừng, cầy mực, cầy vòi mốc, cầy tai trắng, tê tê.

Con rùa được thả về biển vào chiều ngày 3/5/2011.

Sau khi hay tin một ngư dân biển Quỳnh Lưu bắt được con rùa lạ, quý hiếm, chiều ngày 3/5, Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Nghệ An phối hợp với Bộ đội biên phòng, huyện Quỳnh Lưu và chính quyền xã Tiến Thủy gặp gỡ gia đình ngư dân đang sở hữu con rùa thương lượng để có thể đưa về biển trong thời gian sớm nhất.

Sau gần một buổi chiều phân tích và thuyết phục, vận động cuối giờ chiều ngày 3/5, con rùa luýt được ngư dân này đồng ý thả về biển, đồng thời cơ quan chức năng cũng đã hỗ trợ cho gia đình một khoản tiền nhỏ. Đúng 19 giờ chiều 3/5, con rùa lạ này được thả về biển khơi. Trước khi được thả về biển, con rùa này vẫn còn rất khỏe mạnh.

Như vậy, sau hơn 2 ngày được nhốt ở lạch biển, con rùa lạ được thả về biển khơi.

Con vích mắc lưới ngư dân vào ngày 3/1/2011.

Trước đó, vào ngày 3/1/2011, anh Lê Tiến Liệu, xã Quỳnh Phương, Quỳnh Lưu trong lúc đánh cá trên vùng biển chung giữa Việt Nam và Trung Quốc, đã bắt được con vích nặng hơn 70 kg, dài khoảng 1m, chiều rộng của mai chỗ lớn nhất là 70cm. Sau đó, cơ quan chức năng Nghệ An vận động ngư dân và con vích được thả về biển.

Vào trung tuần tháng 10/2010, ngư dân xã Tiến Thủy khi đang thực hiện đánh bắt cá ở khu vực vùng biển giáp ranh giữa Thanh Hóa và Nghệ An đã phát hiện xác cá voi.

Cá voi dài gần 10m được ngư dân kéo vào bờ sau khi phát hiện chết vào ngày 14/5/2010.

Các ngư dân đang đánh bắt cá ở vùng biển này đã huy động 6 tàu dùng dây cột xác cá voi và tiến hành kéo vào bờ. Sau gần 2 ngày vượt hơn 45 hải lý (gần 100km) đúng 17 giờ chiều ngày 14/10/2010 xác cá voi đã được đưa vào bãi biển xã Tiến Thủy. Con cá voi (dân gian thường gọi là cá ngư ông) này dài hơn 9,5m và nặng khoảng 7 – 8 tấn.

Trước đó không lâu, vào ngày 25/4/2010, ngư dân xã Quỳnh Lập, Quỳnh Lưu trong lúc đánh cá đã bắt được một con cá mặt trăng nặng 30,5kg, dài khoảng 80cm. Con cá Mặt trăng sau đó được ngư dân tặng cho Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam để làm nghiên cứu khoa học và vật trưng bày.

Con cá mặt trăng được ngư dân Quỳnh Lưu đánh vào ngày 25/4/2010.

Như vậy, từ tháng 4/2010 – tháng 5/2011, ngư dân biển Quỳnh Lưu đã phát hiện và đánh bắt được 4 động vật quý hiếm gồm: vích, cá Mặt trăng, cá voi và mới đây (ngày 1/5/2011) là con rùa lạ. 4 loài động vật này đều thuộc loài quý hiếm cần được bảo vệ, nằm trong sách đỏ.

Hiện tại, còn khoảng 70 cá thể của loài voọc đầu trắng trong Vườn quốc gia Cát Bà, tăng 10 cá thể so với năm 2000.

Tuy nhiên, các nhà bảo tồn cảnh báo voọc đầu trắng đang phải đối mặt với một nguy cơ khác: nạn vào rừng nhổ cây để bán cho ngành công nghiệp cây cảnh. Một trong những loài cây bị nhổ trộm nhiều nhất là cây vả.

Voọc đầu trắng (hay voọc Cát Bà) đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do nạn săn cây cảnh

Cây vả, hay cây sung, là một trong những loài cây phổ biến để tạo dáng thành cây cảnh ở khu vực châu Á, như Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc,… Những cây vả nhỏ đầy đủ rễ có thể được bán với giá 1.000 USD. Cây càng lâu năm, càng có giá trị.

Ông Nguyễn Công Chí, đang sở hữu khoảng 700 cây cảnh có giá trị tại một vườn cây cảnh ở Hà Nội, cho biết một số cây cảnh của ông đã hơn 150 tuổi và một số cây được bán với giá lên tới 350.000 USD.

Sự cám dỗ của đồng tiền đã khiến những gia đình nghèo ở gần Vườn quốc gia Cát Bà vào rừng trộm cây để bán. Phạm Văn Tuyên, một nhân viên bảo tồn, cho biết trên Guardian: “Khi săn bắn trở nên khó khăn hơn vì động vật khan hiếm, người dân địa phương đã chuyển sang trộm cây để bán. Chỉ cần vài giờ vào rừng, họ có thể kiếm được một cây cảnh khoảng 30-40 tuổi”.

Năm 2000, Dự án bảo tồn voọc Cát Bà đã được thành lập với sự giúp đỡ của chuyên gia Đức. Các nhà khoa học đã tuyên bố voọc Cát Bà là một trong những loài linh trưởng hiếm nhất thế giới thể. Dự án đã thuê người dân địa phương bảo vệ loài voọc này thay vì săn bắn chúng, đồng thời mở các chương trình giáo dục tại các cộng đồng xung quanh.

Mặc dù vậy, người dân vẫn tiếp tục vào rừng trộm cây làm suy giảm hệ sinh thái đã bị tổn thương và khuyến khích những kẻ cơ hội phá rừng thường xuyên hơn.

Ông Rick Passaro, giám đốc dự án, cho biết: “Đảo Cát Bà có hệ sinh thái rất đa dạng. Một loài rắn mới, một loài dơi và một loài tắc kè mới từng được phát hiện tại đây. Các động vật lớn hơn đang có nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng nếu rừng bị tàn phá với tốc độ hiện nay”.

Hội động vật học London (Zoological Society of London – ZSL) vừa công bố danh sách 100 loài động vật có vú và lưỡng cư hiếm thấy, kỳ lạ và có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất trên thế giới. Danh sách này bao gồm cá heo mỏ ở sông Dương Tử (Trung Quốc), lợn biển, ếch tía,…

Dưới đây là một số động vật kỳ lạ và có nguy cơ tuyệt chủng cao trong danh sách của ZSL:

Loài lợn biển thường sống ở vùng nước ấm thuộc tây Ấn Độ, nhưng
thỉnh thoảng chúng cũng bơi xuống vùng biển gần New York (Mỹ).

Loài chuột voi ở Kenya có cơ thể giống giữa loài voi và chuột.
Thức ăn ưa thích nhất của chúng là những loài côn trùng

Heo vòi châu Á đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng
nghiêm trọng do môi trường sống tự nhiên bị thu hẹp.

Loài lười chỉ sống trên các hòn đảo ở ngoài khơi Panama thuộc Trung Mỹ.

Con kỳ giông khổng lồ ở Trung Quốc.

Ếch tía Ấn Độ có tiếng kêu giống tiếng gà mẹ gọi con và chúng hầu như chỉ sống dưới đất.

Loài ếch xanh có hình thù kỳ lạ ở Nam Phi.

Con culi ở Ấn Độ thường săn côn trùng nhỏ vào ban đêm để tránh kẻ thù.