Vào năm 1983, người ta đưa một cây manglietiastrum thuộc họ Mộc lan tới vườn bách thảo Côn Minh tại thành phố Côn Minh, trung tâm hành chính của tỉnh Vân Nam, Trung Quốc để bảo tồn. Hiện nay chiều cao của cây đã đạt tới 13m.

Những bông hoa hiếm hoi của cây manglietiastrum trong vườn
bách thảo Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. (Ảnh: China Daily)

Từ đó tới tận đầu năm nay, nó không trổ hoa. Nhưng mới đây nhân viên trong vườn bách thảo thấy hoa của nó xuất hiện, China Daily đưa tin.

Các chuyên gia của vườn bách thảo nhận định rằng, việc cây ra hoa cho thấy thử nghiệm của họ đã thành công và họ có thể áp dụng biện pháp tương tự để bảo vệ những loài thực vật hiếm hoặc sắp tuyệt chủng.

Mộc lan là họ thực vật có hoa gồm khoảng 210 loài. Chúng phân bố ở nhiều nơi trên thế giới – từ Đông Nam Á, Đông Á tới tận châu Mỹ.

Cây manglietiastrum là loài thực vật đặc hữu của Trung Quốc. Giới sinh học mới chỉ tìm thấy 37 cây trong môi trường hoang dã tại ba huyện thuộc tỉnh Vân Nam. Chính phủ Trung Quốc đưa nó vào danh sách những loài cây cần được bảo vệ từ năm 1999. Tới năm 2011, Liên minh Bảo tồn Thế giới đưa nó vào Sách Đỏ.

Lai giống nhân tạo là cách duy nhất để ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng của loài manglietiastrum vì chúng hiếm khi nhân giống trong môi trường tự nhiên.

Trên thế giới còn chưa đầy 50 cây Ngọc lan Magnolia grandis. (Ảnh: Jackson Xu/FFI)

Hoa cây Ngọc lan Magnolia grandis có hương thơm. (Ảnh: Hieu Nguyen/CPC Vietnam)

Cây bách vàng Việt Nam vietnamensis. (Ảnh: golbaltrees.org)

Sau hai tuần khảo sát thực địa thực hiện trong năm 2014 tại vùng rừng núi Sơn La, các nhà khoa học CPCV đã phát hiện 3 cây Ngọc lan trưởng thành thuộc loài Magnolia grandis và 5 cây Ngọc lan chưa trưởng thành thuộc loài Magnolia coriacea.

Loài Ngọc lan Magnolia grandis có hương thơm hiện được phân loại ở mức “cực kỳ nguy cấp (CR)” trong sách đỏ của Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế. Trên thế giới còn chưa đầy 50 cây Ngọc lan Magnolia grandis, với một quần thể nhỏ được tìm thấy tại rừng núi đá vôi tỉnh Vân Nam, Trung Quốc và tại Sơn La, Việt Nam.

Ngoài ra, một quần thể mới cây bách vàng Việt Nam quý hiếm Xanthocyparis vietnamensis cũng được phát hiện trong chuyến khảo sát trên. Loài cây này được giới khoa học công nhận là loài mới vào năm 1999.

Theo FFI, phát hiện quần thể mới các loài thực vật nêu trên mở ra hi vọng cho các nhà khoa học phối hợp cộng đồng địa phương lập kế hoạch bảo tồn và thu thập hạt giống để nhân giống chúng trong tương lai.

Giám đốc Vườn bách thảo Desert Park ở Alice Springs, ông Scott Pullybank cho biết, loài cây trên là cây Củ Chóc (Typhonium), còn được biết đến với tên gọi Sandover, được tìm thấy gần Utopia.

Loài cây thuộc họ hoa huệ này có thể khiến nhiệt độ tăng cao hơn 12 độ C so với môi trường xung quanh, đồng thời phát ra một thứ mùi khó chịu và chính mùi này đã thu hút những con bọ hung tìm đến, giúp cây thụ phấn.

Ông Pullybank cho biết loài hoa này rất đẹp và có sức lôi cuốn một số loài sinh vật xung quanh. Nhìn bề ngoài loại thực vật này trông như hoa huệ, giống hoa thường thấy ở những vùng có khí hậu nhiệt đới ở cực Bắc Australia và trước đây được sử dụng rất phổ biến trong các đám cưới.

Cấu trúc của bông hoa giống như ngọn lửa, hay như một cánh hoa lớn mọc ra từ trung tâm, vươn lên cao như ngón tay và chính nó phát ra mùi hôi thối kỳ lạ đó.